Telegram, messagìstica lestra chi curret prus de WhatsApp

de Lutzianu Piras wSILANOS E pessare chi WhatsApp est sa prus connota! Est un'aplicatzione fata in su 2009 dae Jan Koum e Brian Acton, ambos americanos. Telegram, imbetzes, est de su 2013 e l'ant fata sos frades russos Nikolai e Pavel Durov. E mancari siat cròmpida a pustis, Telegram die cun die est creschende meda de prus de WhatsApp, fintzas si WhatsApp si l'apat comporada Mark Zuckerberg de Facebook in su 2014. Telegram, de su restu, tenet meda prus funtzionalidades, est personalizàbile. «Telegram est un'aplicatzione de messagìstica lestra pro telefoneddos e pro elaboradores – crarit Lisandru Beccu, 30 annos, de Silanos –. Naramus chi est s'evolutzione de sos Sms betzos cun sa possibilidade, in prus, de cuncambiare vìdeos, fotografias, registratziones e documentos». Laureadu in Infermierìstica in s'Universidade de Tàtari (cun una tesi sientìfica iscrita totu in sardu), Lisandru Beccu est su giòvanu chi at mobilitadu gente meda, carchi annu a como, pro aviare su protzessu de tradutzione de Facebook in sardu. Como at fatu sa matessi cosa cun Telegram. Pro ite in sardu? «Pro fàghere a manera chi una limba siat moderna e visìbile, a pàrrere nostru – narat –, diat dèvere èssere presente in sos mèdios de comunicatzione e duncas in sa tecnologia. Punnamus a nche la fàghere essire dae s'idealizatzione sòlita de limba antiga. Ammustrende·la a su mundu moderna e innovativa, sos giòvanos si nch'ant a torrare a acurtziare a sa limba issoro». Cando faeddat de "pàrrere nostru" e de "punnamus", Lisandru Beccu est faeddende de Sardware (unu nùmene chi ammentat su tèrmine inglesu hardware), una "start up" galu in su cumintzu, unu grupu de voluntàrios chi traballat pro sa presèntzia de sa limba sarda in sa tecnologia. Paris cun Beccu, bi traballant Giuanne Frantziscu Fronteddu, de Uliana, e Adrià Martín Mor, professore de s'Universidade de Casteddu e de Bartzellona. Cun Sardware cherent fàghere in sardu progetos meda, e gasi puru sitos internet de aziendas e àteros servìtzios. Deretu dae s'inglesu lu bortades a Telegram? Duncas connoschides fintzas s'inglesu? Lu faeddades puru? «Est craru chi pro àere tradutziones bene fatas tocat de mòvere dae sa limba de orìgine de s'aplicatzione. Pro custu est de importu a connòschere s'inglesu. In cada manera est importante fintzas sa cumparatzione cun sos sèberos chi ant fatu sas àteras limbas (mescamente catalanu e italianu) pro àere unu resurtadu su prus coerente possìbile» narat Lisandru Beccu. Lìberu e multiprataforma, Telegram si podet iscarrigare dae www.telegram.org. A pustis tocat de aderire a su canale de Sardware pro ischire comente tocat a lu cunfigurare in sardu (bi sunt sas ghias craridas bene a beru).